Đây là một trong những mẫu cốt lõi trong bộ bài học chiến thuật. Hình học đơn giản, nhưng chọn đích của quân phía trước đòi hỏi tính toán chính xác.
Pin (battery) phía sau tấn công mở
Hình học ban đầu có ba yếu tố trên một đường:
- một tượng, xe hoặc hậu tầm xa;
- một quân đồng minh chắn đường đó; và
- một mục tiêu đối phương phía sau quân chắn.
Quân phía trước không chỉ là chướng ngại. Nó là cò súng đã lên. Khi nó di chuyển, đường của quân phía sau mở ngay.
Tượng và mã thường tạo pin này: mã di chuyển kèm đe dọa trong khi tượng tấn công hậu hoặc vua trên đường chéo. Xe và hậu tạo cùng mẫu trên cột và hàng.
Vì sao đích của quân phía trước quan trọng
Di chuyển quân chắn đi đâu cũng mở đường, nhưng đích tốt nhất nên tạo thêm một đe dọa cưỡng bức. Tìm các nước của quân phía trước mà:
- chiếu;
- bắt quân;
- tấn công hậu;
- tạo đòn đôi;
- chặn ô thoát; hoặc
- rút về an toàn kèm tempo.
Nếu quân phía trước chỉ đi tới ô thụ động, đối phương có thể trả lời tấn công mở mà không mất thêm gì.
Chiếu mở
Chiếu mở xảy ra khi di chuyển quân phía trước lộ tấn công vào vua. Vì đối phương phải giải chiếu, quân di chuyển thường được tự do bắt hoặc tấn công chỗ khác.
Quân chiếu lộ ra có thể là tượng, xe hoặc hậu. Quân phía trước có thể gần như là bất kỳ quân đồng minh nào hợp lệ rời đường.
Trước khi chơi, xác định đối phương có thể bắt quân chiếu lộ ra, chắn đường, di chuyển vua, hoặc bắt quân đang di chuyển trong khi vẫn giải chiếu hay không.
Chiếu đôi
Chiếu đôi xảy ra khi cả quân phía sau và quân di chuyển đều chiếu vua sau cùng một nước. Nó đặc biệt cưỡng bức vì bắt hoặc chắn một quân chiếu không gỡ quân kia.
Cách duy nhất trả lời chiếu đôi là di chuyển vua. Nước vua có thể bắt một quân chiếu nếu ô đích an toàn, nhưng không có nước không phải của vua nào vô hiệu hóa cả hai đường cùng lúc.
Khi tìm chiếu hết, chiếu đôi có thể đẩy vua vào lưới đã chuẩn bị trong khi quân di chuyển khống chế ô thoát.
Tấn công mở nhằm vào vật chất
Mục tiêu ẩn không cần là vua. Pin xe có thể lộ tấn công vào hậu, hoặc tượng tấn công xe không bảo vệ sau khi mã di chuyển.
Các phiên bản này kém cưỡng bức hơn vì mục tiêu có thể chạy, phản công, hoặc bắt quân phía sau. Tối đa hóa tempo do quân phía trước tạo ra và so sánh đáp án mạnh nhất của đối phương.
Bắt tốt qua đường như một dạng mở đường
Bắt tốt qua đường có thể tạo tấn công mở bất thường vì hai tốt rời một hàng trong một nước: tốt bắt di chuyển chéo và tốt bị bắt biến mất khỏi ô kề. Đường xe hoặc hậu có thể mở bất ngờ.
Điều này có thể làm nước en passant bất hợp lệ nếu lộ vua mình, hoặc mang tính chiến thuật nếu lộ tấn công vào đối phương. Xem bàn cuối, không chỉ ô đích của tốt bắt.
Quy trình tính tấn công mở
- Xác định quân đường phía sau và mục tiêu của nó.
- Liệt kê mọi đích hợp lệ của quân phía trước.
- Xếp hạng đích tạo chiếu, bắt hoặc đe dọa.
- Tính đáp án tốt nhất của đối phương với cả hai tấn công.
- Xác nhận quân phía trước không bị bắt miễn phí.
- Đánh giá thế sau khi chuỗi cưỡng bức kết thúc.
Mô típ tạo ứng viên; chỉ tính toán mới chọn nước.
Cách phòng thủ tấn công mở
- Di chuyển mục tiêu ẩn khỏi đường trước khi mở đường trở nên cưỡng bức.
- Đổi hoặc tấn công quân đường phía sau.
- Ghim quân phía trước để nó không rời hợp lệ.
- Di chuyển vua khỏi đường chiếu mở.
- Tạo đe dọa phản khống chế các đích hữu ích của quân phía trước.
- Tránh đặt hậu và vua trên đường chiến thuật sau một quân chắn còn di chuyển được.
Khi đối phương dựng pin, hỏi mọi nước quân chắn sẽ lộ ra điều gì.
Sai lầm tấn công mở thường gặp
- Chỉ nhìn đường lộ ra và để treo quân di chuyển.
- Coi tấn công mở vào hậu cưỡng bức như chiếu.
- Gọi chiếu đôi khi quân phía trước không cùng chiếu vua.
- Bỏ sót chắn hoặc bắt quân chiếu phía sau.
- Di chuyển quân chắn đang bị ghim và lộ vua mình.
- Dừng tính sau khi thắng quân mà bỏ qua phản chiếu hết.
Bài luyện tập
Đặt tượng sau mã trên cùng đường chéo với hậu đối phương. Liệt kê mọi nước mã hợp lệ và xếp theo đe dọa thứ hai được tạo. Rồi thay hậu bằng vua và lặp lại tính cho chiếu mở.
Trong ván của bạn, đánh dấu mỗi lúc di chuyển một quân thay đổi tầm với của quân phía sau.
Câu hỏi thường gặp
Quân nào tạo được tấn công mở?
Quân tấn công lộ ra phải là tượng, xe hoặc hậu vì chiến thuật mở một đường. Quân phía trước có thể là bất kỳ quân đồng minh nào hợp lệ rời đi.
Mọi chiếu mở có phải chiếu đôi không?
Không. Chỉ là chiếu đôi khi quân di chuyển cũng chiếu vua.
Tấn công mở có thể qua nước bắt không?
Có. Quân phía trước có thể bắt trong khi rời đường, thường tạo hai đe dọa đồng thời.
Nên học gì tiếp
Tấn công mở thường kết hợp với đòn đôi và nước trung gian (zwischenzug), nơi thứ tự nước làm đe dọa kép quyết định.
Xem thêm các bài học cờ vua trong cùng lộ trình.