Ván cờ có thể hòa do pat, thỏa thuận, không đủ khả năng chiếu hết, lặp lại thế cờ hoặc quy tắc số nước. Trong thi đấu, cần phân biệt kết quả tự động với trường hợp người chơi phải yêu cầu trọng tài.
Ba điểm cần nắm
- Pat và thế cờ chết kết thúc ván mà không cần đề nghị hòa. Thế cờ chết là khi không còn bất kỳ chuỗi nước hợp lệ nào có thể dẫn đến chiếu hết.
- Lặp lại ba lần và quy tắc 50 nước thường cần yêu cầu hợp lệ; lặp lại năm lần hoặc 75 nước có thể làm ván kết thúc tự động theo Luật FIDE.
- Thế lặp phải có cùng bên đến lượt và cùng các khả năng hợp lệ, kể cả quyền nhập thành và bắt tốt qua đường; vị trí quân giống nhau thôi chưa đủ.
Xem một tình huống cụ thể
Một thế xuất hiện sau các nước 20, 22 và 24 có thể đủ điều kiện yêu cầu hòa nếu cùng bên đến lượt và mọi quyền đều giống nhau. Vua hoặc xe từng di chuyển rồi quay về sẽ làm hình ảnh giống cũ nhưng quyền nhập thành đã khác.
Cách suy nghĩ khi gặp trong ván
Hãy phát biểu luật bằng lời dễ hiểu rồi kiểm tra từng điều kiện, không quyết định chỉ vì nước đi trông có vẻ đúng. Xem đường đi, ô đến, an toàn của vua và ngoại lệ một nước nếu có. Sau đó thay đổi một chi tiết trong thế để thử xem kết luận có đổi không; chính bước kiểm tra ranh giới này biến luật đã thuộc thành kiến thức dùng được.
Sai lầm thường gặp
Nhiều người đếm số nước lặp thay vì số thế cờ lặp, hoặc gọi tàn cuộc vua chống vua và tượng là pat. Trường hợp đó hòa vì không thể chiếu hết, dù trên bàn vẫn còn nước hợp lệ.
Bài luyện ngắn
Lấy một biên bản ván thật, đánh dấu từng thế lặp và mọi nước tốt hoặc nước bắt quân. Tập giải thích trường hợp nào phải yêu cầu, trường hợp nào tự động kết thúc theo điều lệ giải đang áp dụng.
Tự kiểm tra mức hiểu
Bạn có thể tự xếp một ví dụ hợp lệ và một ví dụ gần giống nhưng sai không? Hãy gọi tên đúng điều kiện phân biệt rồi giải thích trọng tài hoặc chương trình cờ sẽ xử lý nước đó thế nào.
Mang ý tưởng vào ván tiếp theo
Lưu lại một thế tiêu biểu và xem nhanh trước buổi chơi kế tiếp. Trong ván, đừng cố tìm đúng hình bàn cờ đã học; hãy quan sát cùng mối quan hệ giữa quân, ô và cấu trúc tốt. Đánh dấu thời điểm ý tưởng bắt đầu có liên quan, kể cả khi bạn chọn kế hoạch khác. Sau ván, đối chiếu quyết định với bài rồi ghi đúng một điều chỉnh cho buổi sau. Bước chuyển kiến thức này có giá trị hơn việc đọc lại mà không phải tự quyết định.
Cuối cùng, hãy giải thích thế cờ bằng một câu mà không dùng tiêu đề bài. Nếu câu trả lời chỉ ra được ô, quân và hệ quả liên quan, bạn đã hiểu ý tưởng thay vì chỉ nhận ra tên gọi. Xem tiếp bài liên quan để đối chiếu cách ra quyết định.