Đối mặt (opposition) trong tàn cuộc vua

Đối mặt trực tiếp

Trong đối mặt trực tiếp, hai vua cùng cột hoặc hàng với đúng một ô ở giữa. Vì vua không đứng kề nhau, bên đi phải rời đường đó hoặc dùng nước hợp lệ khác.

Trong hình, Trắng đi trước phải quyết định di chuyển vua hay dùng tốt e làm tempo dự trữ. Lựa chọn đúng phụ thuộc ô then chốt và tính toán chính xác, không phải khẩu hiệu “giữ đối mặt”.

Vì sao ô then chốt quan trọng

Ô then chốt là ô mà khi chiếm được, tốt có thể tiến hoặc phong cấp theo kỹ thuật liên quan. Đối mặt chỉ có ý nghĩa khi giúp vua tới hoặc chặn các ô đó.

Trước khi chọn nước vua:

1. xác định ô then chốt của tốt;
2. xác định vua nào có thể tới;
3. kiểm tra bên đi; và
4. đếm nước tốt dự trữ.

Nếu đối mặt không ảnh hưởng lối vào ô hữu ích, nó có thể vô nghĩa.

Đối mặt từ xa

Hai vua có thể đối mặt với ba, năm, hoặc số lẻ khác ô ở giữa. Đó là đối mặt từ xa.

Khi vua tiến gần, quan hệ có thể chuyển thành đối mặt trực tiếp. Bên phòng thủ dùng nó để chặn lối vào; bên tấn công dùng tam giác hoặc nước dư để đổi thứ tự.

Đừng chỉ đếm khoảng cách. Các đường hợp lệ khác và nước tốt có thể phá quan hệ.

Đối mặt chéo

Vua trên cùng đường chéo cũng có thể duy trì quan hệ đối mặt. Đối mặt chéo thường giúp chuyển sang đối mặt trực tiếp trong khi chặn đường đối phương.

Nghĩ theo ô tương ứng: khi một vua chiếm một ô, vua kia cần ô phòng thủ khớp.

Đối mặt với tốt biên (a/h)

Tốt cột a hoặc h tạo mẫu hòa đặc biệt vì mép bàn mất ô tiếp cận. Vua tấn công có thể không đuổi được vua phòng thủ khỏi góc, dù có đối mặt.

Đừng áp dụng máy móc quy tắc tốt trung tâm cho tốt a/h. Ô phong cấp, vị trí vua và bên đi phải tính riêng.

Đối mặt không phải lúc nào cũng đủ

Ngoại lệ thường gặp:

• tốt quá xa hoặc chưa đủ gần;
• vua phòng thủ tới góc phong cấp;
• nước tốt dự trữ đổi bên đi;
• vua tấn công không tới được ô then chốt;
• còn nguồn hòa (pat); hoặc
• tốt khác tạo phản công.

Dùng đối mặt để hỗ trợ đường đi cụ thể, không thay thế tính toán.

Nước tốt dự trữ

Tốt có thể tiến an toàn có thể “chuyển lượt” cho đối phương. Điều này có thể đảo bên giữ đối mặt.

Đếm nước dự trữ trước khi đi vua. Đẩy tốt quá sớm có thể tiêu mất tempo cần dùng sau.

Bên phòng thủ dùng đối mặt thế nào

Phòng thủ nhằm:

• đứng trước tốt;
• từ chối ô then chốt của vua tấn công;
• giữ khoảng cách đúng;
• buộc đối phương đẩy tốt sớm; và
• tới góc hòa hoặc thế pat.

Vua phòng thủ thường nên sát đường đi của tốt hơn là đuổi tốt không liên quan.

Bên tấn công dùng đối mặt thế nào

Tấn công kết hợp:

• vua xâm nhập;
• nước tốt dự trữ;
• “vai” đẩy vua địch ra;
• tam giác; và
• thời điểm đẩy tốt chính xác.

Đi vua trước tốt khi vua có thể giành không gian. Đẩy tốt khi giữ đúng thứ tự hoặc ngăn vua phòng thủ tiếp cận.

Sai lầm thường gặp về đối mặt

• Giữ đối mặt mà không xác định ô then chốt.
• Quên bên đi trong hình.
• Áp dụng quy tắc tốt trung tâm cho tốt biên.
• Đẩy tốt và mất tempo dự trữ.
• Bỏ qua đường chéo hoặc từ xa.
• Cho rằng thế quen thuộc đã thắng mà không kiểm tra pat.

Bài luyện

Chơi vua và tốt đấu vua từ cùng một thế với cả hai bên đi trước. Đổi màu và lặp. Mỗi nước, nêu ô then chốt đang tranh và nước tốt có đổi đối mặt không.

Câu hỏi thường gặp

Ai đang có đối mặt?

Thường là bên có vua duy trì quan hệ đối mặt trong khi đối phương phải đi. Câu trả lời hữu ích vẫn phụ thuộc ô then chốt và nước dư.

Đối mặt chỉ cho tàn cuộc tốt?

Nổi bật nhất ở đó, nhưng ý tưởng ô tương ứng có thể xuất hiện ở tàn cuộc khác.

Giữ đối mặt có đảm bảo thắng không?

Không. Nó có thể giữ hòa hoặc không ảnh hưởng nếu không tới được ô then chốt.

Nên học gì tiếp

Nối đối mặt với zugzwang và chơi tốt thông.

Xem thuật ngữ cờ để mở rộng vốn từ tàn cuộc.

Xem thêm các thuật ngữ cờ vua trong cùng lộ trình.