Tốt phong cấp khi nào?
Tốt trắng phong cấp khi đến hàng 8. Tốt đen khi đến hàng 1. Có thể đến bằng đi thẳng vào ô trống hoặc bắt chéo vào hàng cuối. Hướng dẫn tốt thông giải thích cách hỗ trợ tốt trên đường đi.
Tốt không còn là tốt trên hàng cuối. Quân mới thay thế nó trong cùng nước, và các đòn tấn công của quân mới có hiệu lực ngay.
Có thể chọn quân nào?
Bạn có thể phong thành một trong bốn quân:
- hậu;
- xe;
- tượng; hoặc
- mã.
Không được phong thành vua hoặc tốt khác. Lựa chọn không phụ thuộc quân đã bắt, nên hợp lệ khi có hai hậu, ba xe hoặc nhiều mã cùng lúc. Quân vật lý dự phòng hữu ích, nhưng quyền pháp lý không phụ thuộc hậu gốc đã bị bắt hay chưa.
Vì sao phong hậu phổ biến nhất
Hậu kết hợp xe và tượng, thường mang giá trị lớn nhất. Khi không có bất lợi chiến thuật, phong hậu là mặc định tự nhiên.
Trước khi chọn tự động, kiểm tra:
- Phong hậu có làm đối phương hòa pat không?
- Có bị bắt ngay hoặc bị chiếu ngược không?
- Phong mã có chiếu cưỡng bức hoặc đòn đôi không?
- Xe hoặc tượng có giữ nước hợp lệ cần thiết không?
- Phong cấp nào cho thế thắng đơn giản nhất?
Quân mạnh nhất nói chung không phải lúc nào cũng là quân tốt nhất trong một thế cụ thể.
Underpromotion là gì?
Underpromotion là chọn xe, tượng hoặc mã thay vì hậu. Hiếm ở ván thường nhưng thiết yếu trong một số chiến thuật và tàn cuộc.
Lý do thường gặp:
- phong mã chiếu hoặc tạo đòn đôi;
- phong hậu gây hòa pat;
- xe tránh pat mà vẫn đủ chất thắng;
- tượng kiểm soát đúng một đường chéo chặn tốt; hoặc
- quân phong cấp phải đáp ứng đe dọa chiến thuật ngay.
Trong sơ đồ, e8=N+ chiếu vua đen g7 vì mã mới tấn công g7. e8=Q tạo quân mạnh hơn theo giá trị danh nghĩa nhưng không chiếu trong thế này.
Hiện đáp án
e8=N+ chiếu vì mã trên e8 tấn công vua đen g7. Phong hậu trong thế này không chiếu.
Phong cấp bằng bắt quân
Tốt có thể bắt vào hàng cuối và phong cấp trong cùng nước. Ví dụ, tốt trắng g7 bắt xe đen h8 và thành hậu: gxh8=Q.
Áp dụng từng phần trước khi đánh giá kết quả:
- gỡ quân bị bắt;
- đưa tốt đến đích;
- thay tốt bằng quân đã chọn; và
- xác định quân mới có chiếu hoặc chiếu hết không.
Bắt và phong cấp là một nước, không phải hai lượt.
Phong cấp trên bàn vật lý
Trong ván OTB, công bố hoặc chỉ rõ quân muốn và thay tốt trên ô phong cấp. Theo FIDE, tốt không bắt buộc chạm vật lý ô cuối trước khi thay, và gỡ tốt / đặt quân mới có thể theo thứ tự bất kỳ. Nước hoàn tất khi quân mới được thả trên ô phong cấp và tốt đã được gỡ.
Nếu thiếu quân cần thiết, tạm dừng đồng hồ và gọi trọng tài. Đừng dùng xe úp làm hậu trừ khi luật sự kiện cho phép rõ; theo luật chuẩn nó vẫn là xe.
Giao diện online thường hiện menu chọn. Một số có “auto-queen”, tiết kiệm thời gian nhưng có thể chặn underpromotion cần thiết. Tắt khi giải bài hoặc chơi thế mà hòa pat quan trọng.
Ký hiệu phong cấp
Viết nước tốt hoặc bắt, rồi thêm quân mới sau dấu bằng:
e8=Q— phong hậu;e8=N+— phong mã kèm chiếu;c1=R#— phong xe kèm chiếu hết;gxh8=B— bắt h8 và phong tượng.
Một số biên bản bỏ dấu =, nhưng e8=Q là dạng chuẩn rõ nhất. Học ký hiệu xung quanh trong ký hiệu đại số.
Phong cấp và an toàn vua
Phong cấp phải là nước hợp lệ. Không được đẩy tốt bị ghim nếu lộ vua. Cũng phải chọn quân giải quyết chiếu nếu nước tốt đang dùng để phòng thủ.
Quân phong cấp có thể chiếu ngay, chặn đường, hoặc gỡ quân tấn công qua bắt. Tái dựng bàn cuối với quân mới trước khi kết luận nước hợp lệ hay ván đã kết thúc.
Tránh hòa pat khi phong cấp
Khi đối phương chỉ còn vua hoặc rất ít quân di chuyển được, hậu có thể bao mọi ô hợp lệ mà không tấn công vua. Đó là hòa pat và hòa ngay; so với chiếu hết trong chiếu, chiếu hết và hòa pat.
Trước khi phong cấp trong tàn cuộc thắng:
- liệt kê mọi nước hợp lệ hiện có của đối phương;
- hình dung các đòn tấn công của quân phong cấp;
- kiểm tra vua có bị chiếu không; và
- nếu không, xác nhận còn ít nhất một nước trả lời hợp lệ.
Phong xe thường đủ lực thắng trong khi kiểm soát ít ô hơn hậu.
Sai lầm phong cấp thường gặp
- Để tốt đứng trên hàng cuối sang lượt sau.
- Nghĩ chỉ phong cấp sau khi hậu bị bắt.
- Chọn vua thứ hai hoặc tốt khác.
- Quên quân mới có hiệu lực ngay.
- Auto-queen dẫn đến hòa pat.
- Ghi bắt–phong cấp thiếu cột gốc hoặc
x. - Dùng quân vật lý tạm mà không xác nhận danh tính pháp lý.
Câu hỏi thường gặp
Có được hai hậu không?
Có. Tốt phong cấp có thể thành hậu dù hậu gốc vẫn trên bàn.
Bắt buộc phong thành quân đã bị bắt?
Không. Lựa chọn độc lập với quân đã bắt.
Phong cấp có chiếu hết được không?
Có. Quân phong cấp có hiệu lực ngay và có thể chiếu hoặc chiếu hết trong nước phong cấp.
Phong cấp có tùy chọn không?
Không. Tốt đến hàng xa nhất phải được thay bằng hậu, xe, tượng hoặc mã trong cùng nước.
Xem thêm bài học người mới cho các luật đặc biệt khác.
Tham chiếu: Luật FIDE, Điều 3.7 và 4.6.
Xem thêm các bài học cờ vua trong cùng lộ trình.